على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

870

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بسوى آن . و منه خرج القوم متساندين على رايات شتى اى لم يكونوا تحت راية امير واحد . تساور ( tas vor ) م . ع . ظاهر شدن و خود را بلند نمودن يق تساورت له اى رفعت له شخصى و برزت . تساوق ( tas voq ) م . ع . تساوقت الابل : پى همديگر شدند شتران و رام گرديدند . و تساوقت الغنم : انبوهى نمودند گوسپندان در رفتار . تساوك ( tas voq ) م . ع . چسبيدن در رفتن . و بد رفتن از ناتوانى . و نرم و سست رفتن . يق جاءت الابل تتساوك اى تتمايل من الضعف فى مشيها و جاء . و ما يتساوك هزلا اى ما يتحرك . تساوك ( tas vok ) ا . ع . سير ضعيف و رفتار سست . تساول ( tas vol ) م . ع . تساءل . تساوم ( tas vom ) م . ع . بها كردن متاع را . تساوى ( tas vi ) م . ع . با همديگر مانند شدن . و مستوى و برابر گرديدن . تساوى ( tas vi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برابرى و مساوات و يكسانى . و باصطلاح حساب دو خط افقى كوچك به اين شكل - را گويند كه چون در ميان دو جمله عدد گذاشته شود دلالت مىكند بر اين كه آن دو جمله مساوى و برابر هم‌اند مثلا 12 4 + 8 . تساهل ( tas hol ) م . ع . هم‌ديگر را آسان گرفتن . تساهل ( tas hol ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوازش و مهربانى بهمديگر . تساهم ( tas hom ) م . ع . با يكديگر قرعه زدن . تساير ( tas yor ) م . ع . با هم رفتن . تسايف ( tas yof ) م . ع . با هم شمشير زدن . تسايل ( tas yol ) م . ع . روان شدن لشكر از هر جهة . تسبانيدن ( tasb nidan ) ف م . پ . سبب شكافتن لب شدن و تفسانيدن . و گرم كردن . و خفه كردن . تسبب ( tasabbob ) م . ع . زحمت كشيدن و سبب شدن . تسبج ( tasabboj ) م . ع . گليم سياه پوشيدن يق تسبج الرجل اذا لبس سبجة يعنى پوشيد گليم سياه . تسبخ ( tasabbox ) م . ع . تسبخ الحر : بيارميد گرما و سست و ضعيف گرديد . تسبسب ( tasabsob ) م . ع . تسبسبت الماء : روان و جارى گرديد آب . تسبغ ( tasbeq ) و ( tasbaq ) ا . ع . تسبغ البيضة : دامن خود كه بر زره نشيند و كذلك تسبغ البيضة . تسبغه ( tasbeqat ) و ( tasbaqat ) ا . ع . تسبغ و دامن خود كه بر زره نشيند . ج . تسابغ . تسبيب ( tasbib ) م . ع . دشنام دادن كسى را . و سبب ساختن . تسبيح ( tasbih ) م . ع . سبحان اللّه گفتن و به پاكى ياد كردن و صفت كردن خداى را و نماز كردن . و منه كان من المسبحين . و روى ان عمر رضى اللّه عنه جلد رجلين سبحا بعد العصر اى صليا . تسبيح ( tasbih ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ذكر خدا و مناجات و گفتن سبحان اللّه و سبحه و بلون و دانه‌هاى رشته كشيده . و تسبيح كربلائى : سبحه‌اى كه از تربت مطهر حضرت سيد الشهدا ساخته باشند . و تسبيح كردن : ذكر خدا كردن و گفتن ذكر با دانه‌هاى سبحه . و تسبيح هزار دانه : سبحه‌اى كه داراى هزار مهره باشد و سبحهء بزرگ رياكاران . تسبيحات ( tasbih t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اذكار و اوراد . تسبيح خانه ( tasbih - x ne ) ا . پ . عبادتگاه و معبد و نمازگاه . تسبيح خوان ( tasbih - x n ) ا . پ . آنكه ذكر خدا را بصوت خوش مىخواند . و آنكه نماز براى كسى مىكند و اجرت مىگيرد . تسبيح ساز ( tasbih - s z ) ا . پ . سازندهء سبحه . تسبيح سال ( tasbih - s l ) ا . پ . رشتهء سال گره . تسبيح شمار ( tasbih - com r ) ا . پ . عابد . تسبيخ ( tasbix ) م . ع . سبك گردانيدن . و آرام دادن . و پيچيدن پنبه و مانند آن . و بيارميدن رگ از درد . و ضربان درد گين . و سبخ الحر تسبيخا : بيارميد و سست گرديد گرما . و سبخ الله عنك الحمى : سبك كند خداى تب تو را . تسبيخ ( tasbix ) ا . ع . فراغ . و خواب سخت . و آرميدگى . و سبك گردانيدگى . تسبيد ( tasbid ) م . ع . موى ستردن و از بيخ بركندن . و چرب ناكردن سر . و نمايان شدن پر چوزهء مرغ و موى سر پس از ستردن . و نوبر آمدن گياه نصى در ريشهء كهنهء آن . و سبد الرجل : شانه كرد آن مرد سر خود را و رد كرد مويها را و رها كرد آنها را . تسبيدن ( tasbidan ) ف ل . م . پ . داراى شكاف و شقاق در لب شدن . و خفه كردن و خفه شدن . و زياد گرم شدن . و تيز گشتن . تسبيط ( tasbit ) م . ع . باطل كردن ناقه آبستنى خود را . و بچه افگندن ميش .